زمانێ مە

محەمەد گڤاری

زمان ئانکو زمانێ نەتەوێن جیهانێ ئێکە ژداینێن خودایێ مەزن بەخشییە  خەلکێ جیهانێ، چونکی بێ زمانی نەیا ڕەوایە ژیان وەک پێدڤـی ڕێڕەوا خۆ بگریتە بەر،بەلێ دێ یاپڕبیت ژئاستەنگ و گرفتارییان، لەوا ئەڤرۆ ل سەر ئاستێ هەمی وەلاتان ب هزاران زمان و زاراڤێن ژێکجودا هەنە، خۆدان فەرهەنگ و کولتۆرێ خۆ یـێ تایبەتن، نەتەوا کوردژی خۆدان هەمان ساخلەتن و گرێدایی ڕەوشت و تیتالێن خۆنە، نەخاسمە زمان.

لڤێرە من ڤیا ئاماژێ ب فەرهەنگا زمانێ ڕەسەندارێ کوردەواریێ بدەم، وەکو یاڕۆهن و ئاشکرایە زمانێ مەیێ کوردی ل  چەندین دیالێکتێن جۆراجوور پێکهاتییە، مینا کورمانجییا ژێری و ژۆری و زازاکی و فەیلی و لۆری و …. هتد.

ئەڤە وێ ڕامانێ دگەهینیت بۆ دەولەتمەندییا زمانی وەکو گەنجینەیەک ژبەرجەستەکرنا بەرهەمێن زاراڤان  ژکوگەها زێڕینا نفشێ باب و کالان کو خۆدانێن  تێگەھ و بسپۆرییا خۆبوون.

هەبوونا کوردان ل سەر ڕویێ ڤی ئەردی ب درێژاهییا دیرووکێ باوەریەکا مەزن بخۆ هەبوویە، دیسان پشتبەستن  ل سەر هێزو هزرو شیانێن خۆکریە و پەنا بۆ بەردەرگەهێ بیانییان نەبریە بۆ چاڤلێکرنێ ، ب هەست و سۆزو مەژیێ خۆ ڕەفتارو سەرەدەری دگەل کاودانان کریە ژبۆ تێگەهێ ڕێڤەبرنا کارو بارێن ڕۆژانە.

دوژمن و ستەمکاران گەلەک جاران بزاڤ کرینە بۆ ژناڤبرنا زمانێ کوردی و ڕەھ و ڕیشالێن وێ، هندجاران بڕیار دەربارەی قەدەغەکرنا زمانێ کوردی دایە وەکو ڕێگریکرن، تایبەت پشتی شکەستنا شۆڕەشێن کوردی ل چاخێ بووری ل بەشێن ڕۆژهەلات و باکورێ کوردستانێ، لێ سەرباری  وان نەخۆشی و دەردەسەریێن ب سەر گەلێ کوردستانێ دا هاتین ژقڕکرنێ و بندەستییێ و مالوێرانییێ، مرۆڤێ کورد داگێڕان ژهەبوونا خۆ نەکریە، تایبەت زمانێ دایکێ.

ئەوا کو پێدڤییە هەتا نها هاتبا کرن ، تۆڕەڤان و زمانزان و ڕەوشەنهزرێن کورد زمانەکێ هەڤسەنک بۆ خواندن و نڤیسینا زمانێ کوردی داڕێشتبا کو دبێژنێ ( سۆرمانجی ) .

مخابن ل 33 سالێن دەربازبووی هەتا ئەڤرۆ ل دۆر هەبوونا کیانەکێ کوردی ل باشۆرێ کوردستانێ دەرفەتەکا گونجای هاتە پێش کو ئەڤ کارێ پیرۆز هاتبا کرن، ئەڤ چەنداهە ڤەدگەڕێت بۆ خەمسارییا زمانزان و سازیێن حکومەتا هەرێما کوردستانێ . هیڤیدارین ڕۆژەکا نوو ژدایک بیت و ئەڤ داخوازییا ڕەوا بهێتە ئەنجامدان بۆ پتر گرنگیدان ب زمانێ کوردستانا دایک و ڕەسەندار.